Een opdrachtgever vraagt om een ervaren specialist. Je bureau heeft een geschikte zzp’er en de commerciële afspraken lijken rond. Dan volgt de vraag: kan deze inzet ook daadwerkelijk buiten loondienst plaatsvinden? Voor een detacheringsbureau begint een goede DBA-beoordeling bij de opdracht en de contractketen, niet bij een algemeen stempel op de kandidaat.
Wat betekent de Wet DBA in deze situatie?
DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De centrale vraag is of een samenwerking juridisch als arbeidsovereenkomst moet worden aangemerkt. Daarbij spelen arbeid, loon en werken in dienst van een ander een rol. De concrete afspraken en uitvoering moeten in hun onderlinge samenhang worden beoordeeld. De naam boven het contract is niet beslissend. [1] [2]
Dat betekent ook dat een ervaren ondernemer voor de ene opdracht als zelfstandige kan werken, terwijl een andere arbeidsrelatie anders uitpakt. Een beoordeling op persoonsniveau, los van de opdrachtgever en werkzaamheden, mist dus wezenlijke informatie. De fiscale vraag of iemand ondernemer voor de inkomstenbelasting is, is bovendien een andere toets. [2]
Bepaal eerst de rol van je bureau
Het woord detacheringsbureau beschrijft niet automatisch de juridische constructie. Bemiddelt je bureau uitsluitend bij een overeenkomst tussen de zzp’er en de eindopdrachtgever? Of sluit het bureau zelf de opdracht met de zzp’er, die vervolgens bij een klant werkt? Dat onderscheid is belangrijk voor de beoordeling van de contractrelaties en eventuele fictieve dienstbetrekking bij tussenkomst. [3] [4]
Een extra partij in de keten neemt het risico op schijnzelfstandigheid niet weg. De Rijksoverheid wijst erop dat ook bij inzet via een intermediair naar de uitvoering wordt gekeken. Afhankelijk van de constructie kunnen daarnaast andere aansprakelijkheidsvragen spelen. [5]
Een praktisch proces in vier stappen
De volgende werkwijze is een organisatorische aanbeveling voor je bureau, geen wettelijk voorgeschreven vierstappentoets:
- Teken de contractketen. Noteer wie met wie contracteert, wie betaalt en waar het werk wordt uitgevoerd.
- Verzamel feiten. Bespreek niet alleen het beoogde resultaat, maar ook aansturing, planning, commercieel risico en de positie van de werkende.
- Leg de afweging uit. Beschrijf welke feiten in verschillende richtingen wijzen en welke informatie nog ontbreekt. Vermijd een kale score zonder toelichting.
- Organiseer opvolging. Spreek af wie veranderingen signaleert en wanneer de samenwerking opnieuw wordt besproken.
Laat de accountmanager daarbij niet uitsluitend afgaan op antwoorden van de zzp’er. De contactpersoon bij de klant moet de voorgenomen werkwijze ook kunnen uitleggen. Tegenstrijdige antwoorden zijn aanleiding voor nader onderzoek, niet voor het selecteren van het gunstigste antwoord.
Waarom de uitvoering blijft meetellen
De Belastingdienst adviseert om regelmatig opnieuw te controleren of sprake is van loondienst. Een samenwerking kan tijdens de opdracht veranderen. Een beoordeling bij de start is daarom geen onbeperkt geldige vrijstelling voor alle vervolgsituaties. [6]
Een specialist wordt ingehuurd voor een afgebakende migratie. Na enkele maanden verschuift het werk naar dagelijks beheer en verdeelt een teamleider steeds nieuwe taken. Die verandering verdient een nieuwe beoordeling. Dit voorbeeld levert op zichzelf nog geen definitief juridisch oordeel op.
Wat als de uitkomst onzeker is?
Ontbreekt informatie of wijzen afspraken en praktijk verschillende kanten op, maak dat dan expliciet. Een fiscaal of juridisch adviseur kan helpen de situatie te beoordelen. Mogelijke vervolgstappen zijn een daadwerkelijk andere inrichting van de opdracht of een passende vorm van loondienst. Alleen het contract anders noemen verandert de feiten niet. [7] [1]
Over dit artikel — Algemene uitleg voor detacheringsbureaus. Een concrete arbeidsrelatie vraagt een eigen beoordeling.
Opgesteld met AI en vergeleken met de vermelde officiële bronnen. Geen individuele juridische beoordeling door een jurist. Lees hoe deze kennisbank is gemaakt.
Bronnen en controle
Officiële bronnen geraadpleegd op 11 oktober 2026. De verwijzingen ondersteunen de juridische uitleg; praktische werkwijzen en fictieve voorbeelden zijn onze eigen uitwerking.
- Belastingdienst — Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties, april 2026Beslis- en afwegingskader, negen gezichtspunten, uitleg Deliveroo en Uber; p. 2–8.
- Belastingdienst — Wanneer is sprake van loondienst?Kenmerken loondienst, fictieve dienstbetrekkingen, afzonderlijke fiscale toetsen.
- Belastingdienst — Welke modelovereenkomst?Bemiddeling en tussenkomst onderscheiden; passende contractrelaties.
- Belastingdienst — Werken volgens een modelovereenkomstPraktijkvoorwaarden; tussenkomst; ondernemerschap; opdrachtgebonden zekerheid.
- Rijksoverheid — Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheidIntermediairs, tarief, meerdere opdrachtgevers, rechtsvorm, keuzevrijheid.
- Belastingdienst — Beoordeel samen uw arbeidsrelatieSamen beoordelen en regelmatig nagaan of de praktijk verandert.
- Rijksoverheid — Hulpmiddelen voor bepalen arbeidsrelatieKeuzehulp, beoordeling, vervolgstappen en advies.