Modelovereenkomst voor zzp’ers: welke zekerheid heb je werkelijk?

Een ondertekende modelovereenkomst voelt als een afgeronde controle. Toch is juist daarna aandacht nodig. De zekerheid hangt samen met de voorwaarden van het model en de manier waarop partijen werken. Voor detacheringsbureaus is bovendien van belang of het model past bij directe opdrachtverlening, bemiddeling of tussenkomst.

Waarover geeft een modelovereenkomst zekerheid?

De Belastingdienst legt uit dat een modelovereenkomst alleen zekerheid geeft wanneer opdrachtgever en opdrachtnemer werken zoals daarin is beschreven. De overeenkomst heeft betrekking op de arbeidsrelatie bij die opdracht. Zij beslist niet automatisch of de opdrachtnemer ondernemer is voor de inkomstenbelasting of de btw. [1] [2]

Een contract dat zelfstandige uitvoering beschrijft terwijl de praktijk anders is, kan die afwijking niet wegschrijven. Lees daarom vooral welke bepalingen essentieel zijn voor de beoordeling en vertaal die naar de feitelijke werkwijze bij de klant.

Wat geldt nu voor de geldigheid?

Sinds 6 september 2024 beoordeelt de Belastingdienst geen nieuwe modelovereenkomsten meer en verlengt zij bestaande goedkeuringen niet meer. De algemene overgangsregel maakt gebruik tot en met 31 december 2029 mogelijk voor de goedgekeurde modellen die op 6 september 2024 geldig waren. [3]

Dat betekent niet dat ieder ooit gepubliceerd model zonder verdere controle bruikbaar blijft. Goedkeuring kan worden ingetrokken wanneer daarvoor een reden bestaat, bijvoorbeeld gewijzigde wetgeving of rechtspraak. Controleer daarom de actuele status van het concrete model en de bijbehorende beoordeling. [4]

Waarom vrije vervanging geen universele oplossing is

De goedkeuring van modelovereenkomsten die waren gebaseerd op vrije vervanging is per 1 januari 2024 ingetrokken. Aanleiding was het Deliveroo-arrest: vervangingsvrijheid sluit een arbeidsovereenkomst niet op zichzelf uit. [5] [6]

Een oude clausule over vervanging kopiëren is dus geen snelle reparatie van een dossier. Onderzoek wat vervanging in deze opdracht werkelijk betekent, samen met de overige omstandigheden. Een mogelijkheid die alleen op papier bestaat, levert iets anders op dan een afspraak die praktisch uitvoerbaar is en daadwerkelijk betekenis heeft.

Een model tussenkomst vraagt een eigen controle

Bij de beschreven modelovereenkomst tussenkomst is de intermediair opdrachtgever van de opdrachtnemer. De Belastingdienst vraagt daarbij aandacht voor zelfstandige uitvoering, de rol van de klant en de mogelijke fictieve dienstbetrekking. Ondernemerschap en de ruimte om ook voor anderen te werken zijn onderdeel van die uitleg. [2]

Maak dus niet alleen een vergelijking tussen het bureaucontract en het model. Kijk ook of de afspraken met de eindklant hetzelfde gedrag mogelijk maken. Een klant die dagelijkse personeelsaansturing verwacht, kan niet worden bediend met alleen een zelfstandigheidsclausule in een andere schakel van de keten.

Een praktische modelcontrole

Gebruik voor een interne controle bijvoorbeeld de volgende vragen. Dit is een aanbeveling voor je werkproces, geen zelfstandig juridisch keurmerk:

1. Hebben we het juiste model voor deze contractrelatie geselecteerd?
2. Is duidelijk welke versie en welke goedkeuring worden gebruikt?
3. Hebben we de actuele geldigheid en eventuele intrekking nagegaan?
4. Zijn essentiële voorwaarden behouden en passen aanvullende afspraken daarbij?
5. Kunnen de zzp’er, het bureau en de klant volgens die voorwaarden werken?
6. Weten we hoe afwijkingen tijdens de opdracht worden gemeld?

Laat afwijkingen inhoudelijk beoordelen. Soms moeten afspraken en uitvoering worden aangepast; soms past een andere contractvorm. Een nieuw document ondertekenen zonder verandering in de praktijk lost die vraag niet op. [6] [7]