Schijnzelfstandigheid beoordelen: de negen Deliveroo-gezichtspunten

Bij een DBA-check ontstaat al snel de behoefte aan een eenvoudige uitslag. Drie antwoorden groen en de inzet kan door. Zo werkt de juridische beoordeling niet. De negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest helpen om de relevante omstandigheden te verzamelen, maar vormen geen rekenregel waarmee je automatisch zelfstandigheid vaststelt.

Wat is het uitgangspunt?

De Belastingdienst beschrijft in zijn toelichting van april 2026 twee stappen. Eerst stel je vast welke rechten en plichten partijen hebben afgesproken en hoe die worden uitgevoerd. Daarna beoordeel je of die verhouding aan de kenmerken van een arbeidsovereenkomst voldoet. De bedoeling van partijen om wel of geen arbeidsovereenkomst aan te gaan, speelt in die kwalificatiefase geen rol. [1]

De negen gezichtspunten, vertaald naar intakevragen

Onderstaande vragen zijn onze praktische vertaling van het officiële afwegingskader. Ze zijn bedoeld om feiten boven tafel te krijgen, niet om een wettelijke puntenscore toe te kennen. [1]

1. Aard en duur van het werk. Welke werkzaamheden worden verricht, met welke looptijd en welke verwachting over afronding?
2. Werkwijze en werktijden. Wie bepaalt de aanpak, planning en locatie, en hoeveel ruimte bestaat er werkelijk?
3. Inbedding in de organisatie. Welke plaats hebben de werkzaamheden én de werkende binnen de organisatie van de klant?
4. Persoonlijke uitvoering. Moet juist deze persoon het werk doen? Wat betekenen eventuele vervangingsafspraken in de praktijk?
5. Totstandkoming van de afspraken. Wat is daadwerkelijk onderhandeld en welke voorwaarden lagen al vast?
6. Vaststelling en betaling van de beloning. Hoe ontstaat de vergoeding en hoe wordt afgerekend?
7. Hoogte van de beloning. Wat verdient de werkende en hoe verhoudt dat zich tot de concrete inzet?
8. Commercieel risico. Welke reële financiële risico’s draagt de opdrachtnemer bij deze opdracht?
9. Ondernemerschap. Hoe treedt de werkende ook buiten deze opdracht als ondernemer op, bijvoorbeeld bij acquisitie en andere opdrachten?

Waarom negen antwoorden nog geen oordeel zijn

De lijst is niet uitputtend. Het gewicht van omstandigheden hangt af van de situatie. De Hoge Raad heeft in de Uber-uitspraak van 21 februari 2025 verduidelijkt dat tussen de gezichtspunten geen vaste rangorde geldt. Ook ondernemerskenmerken buiten de onderzochte arbeidsrelatie mogen meetellen. De Belastingdienst verwerkt die uitleg in zijn actuele kader. [1]

Voor een bureau is daarom vooral de motivering waardevol. Schrijf bijvoorbeeld op waarom vaste aanwezigheid voortvloeit uit de opdracht of juist uit personeelsplanning. Alleen het antwoord ‘werkt op locatie’ vertelt nog niet genoeg over de betekenis van dat feit.

Hetzelfde signaal kan een andere betekenis hebben

De Belastingdienst benoemt expliciet dat een locatie of tijdstip dat door de aard van het werk wordt bepaald, niet automatisch op een arbeidsovereenkomst wijst. Onderzoek dus de reden achter een antwoord. Trek uit dit voorbeeld ook geen omgekeerde conclusie dat een locatie-eis nooit van belang is. [1]

Zo maak je de beoordeling navolgbaar

Werk per gezichtspunt met drie kolommen: het vastgestelde feit, de onderbouwing en de betekenis voor de afweging. Houd onbekende informatie apart. Bespreek tegenstrijdigheden met beide partijen en noteer wie de beoordeling heeft uitgevoerd. Dit is een praktische dossieraanpak; de indeling is geen wettelijke verplichting.

Gebruik de uitkomst vervolgens om de passende contractvorm te bepalen en relevante wijzigingen te volgen. De officiële keuzehulp benadrukt eveneens dat het om het totaalbeeld gaat, niet om simpelweg de meeste kenmerken tellen. [2]